Dat het nieuws tegenwoordig nauwelijks nog van satire te onderscheiden is werd deze week nog eens onderstreept door een vreemd artikel over melk. Nu is melk de laatste tijd sowieso al een verdacht product. Want melk komt van koeien en koeien worden door die verdomde boeren gehouden, dus dan weet je het wel. In een recensie van het boek ‘Melk, de witte sloper’ in 2015 stelde De Groene Amsterdammer al: ‘de echte doorbraak van de zuivelcampagnes vond plaats in 1957 met de haast fascistische prenten van flinke kinderen die glazen melk in hun handen hielden. Lid van de M-brigade waren ze, omdat ze drie of meer glazen melk per dag dronken.’ Het als ‘fascisme’ brandmerken van zo ongeveer alles waar men het niet helemaal mee eens is moet rond die tijd begonnen zijn.

Geloof het of niet, maar Engelse wetenschappers gaan nu onderzoek doen om te bepalen of en hoe racistisch melk is. Zo zullen de verbanden tussen de ’politieke aard’ van melk en kolonialisme worden bestudeerd. De conclusies van het door de belastingbetalers gefinancierde onderzoek staan min of meer vast, want één van de onderzoekers heeft al eens eerder verklaard dat melk een ’Noord-Europese obsessie’ is die aan de hele wereld wordt opgedrongen. Het is volgens haar ‘voeding die de suprematie van blanken zou benadrukken’ omdat veel andere volkeren meer last hebben van lactose-intolerantie. Hoe gek wil je het hebben? Het is een bizar-creatieve variant op het concept van ‘wit privilege’ dat men blijkbaar volledig uit wil melken, en het is dan ook vrijwel ondenkbaar dat ‘melk’ ongeschonden uit dit onderzoek komt.

Omdat ze mij niet van racisme zullen betichten spiegel ik dit soort ideeën nog wel eens aan de thuissituatie. Dat van die blanke suprematie zie ik niet zo, want bij m’n Thaise vriendin heb ik weinig in de melk te brokkelen, maar die lactose-intolerantie herken ik wel. Vriendinlief is op het Thaise platteland namelijk opgegroeid met sojamelk, lang voordat de bakfietsende koloniale grachtenpanden bewonende Amsterdamse elite hun ‘designer coffee’ met melkvervangers ontdekten. Het zal toch niet zo zijn dat we straks verplicht aan de sojamelk of havermelk moeten, omdat koemelk racistisch zou zijn? Maar als je écht wilt deugen kun je het eigenlijk nooit winnen, want een blanke/witte Europeaan die sojamelk nuttigt maakt zich dan weer schuldig aan ‘culturele toe-eigening’. Net als huisvrouwen die een yogacursus doen trouwens.

Ik heb ook niet het idee dat niet-Westerse culturen zich ernstig benadeeld voelen door het concept ‘melk’. Sterker nog; Hokkaido, in Japan, kent een gezonde zuivelindustrie die zichzelf in heel Azië agressief in de markt zet. Door Aziaten, voor Aziaten. ‘Hokkaido milk’ is dan ook het favoriete ijssmaakje van menig Aziaat, en zelf ben ik er ook niet vies van. Het grootste yoghurtmerk in Thailand heet ‘Dutch Mill’; dat lijkt me geen referentie aan door kolonisten ingevoerde voeding die hun eigen suprematie benadrukt, afgezien van het feit dat Thailand nooit gekoloniseerd is geweest, maar meer een ode aan de kwaliteit van de Nederlandse zuivel waar een Thais bedrijf ook graag een commercieel graantje van mee wil pikken.

Ik weet ook niet zeker hoe ik de van melk afgeleide zuivelproducten straks op de deugschaal moet gaan plaatsen. Blanke vla is fout of zelfs fascistisch natuurlijk, daar durf ik wel op in te zetten, maar dat verkopen ze hier toch niet. Karnemelk zou wellicht moeten kunnen voor het zuurlinkse deel der bevolking, maar ook dat vind ik niet terug in de Thaise schappen. Maar hoe zit het nu met chocolademelk? Is dat dan heel fout of juist weer erg goed? En in de categorie ‘durf te vragen’; hoe zit het met die melk met verschrikkelijk smerige bananensmaak die hier in Thailand wél overal te vinden is? Je zou toch veronderstellen dat een combinatie van tropisch fruit met Noord-Europese melk dan het toppunt van diversiteit en inclusiviteit op zuivelgebied is. Of maakt zo’n banaan het dan juist weer verdacht?

Gelukkig moet er hier in Azië gewoon hard gewerkt worden om rijst op de plank te krijgen en hebben we geen tijd om ons met dit soort krankzinnigheden bezig te houden. Daarnaast zijn de gevoeligheden van de woke brigade hier nog niet zo doorgedrongen. Ik zat eens op het terras van een enigszins fout barretje in Bangkok waar ook wat Thaise dames van lichte zeden verveeld met hun telefoon speelden. Toen er een grote zwarte man langsliep sprong één van de dames op en schreeuwde: ‘chocolate man come here, I like chocolate man, come here!’ De man keek wat vertwijfeld op zich heen, maar haar vriendelijke mooie lach en misschien ook haar prachtige lijf in een strak en veel te kort jurkje moet voor hem de doorslag gegeven hebben om toch de bar binnen te stappen. Ik knoopte een gesprek met hem aan en het bleek dat Mike uit New York kwam; dit was zijn eerste bezoek aan Thailand. Voor de goede orde legde ik maar even aan hem uit dat de dame in kwestie niets slechts in de zin had en dat het, typisch Thais, kinderlijk en spontaan gebrabbel was. Mike gaf aan dat hij wel heel even verrast was door de chocolade referentie, maar dat hij ook wel doorhad dat de bardame het niet slecht bedoelde en dat je haar in het slechtste geval alleen van financiële motieven kon beschuldigen. Wat dat laatste betreft concludeerde ik onmiddellijk dat Mike niet dom was, want ik ken er genoeg die dat na jaren in Thailand gewoond te hebben nog steeds niet doorhebben, met alle ellende van dien.

Mike kocht een ‘lady drink’ voor de dame in kwestie en ze mengde zich in ons gesprek. Ik legde in simpel Engels uit dat, mocht ze ooit naar de Verenigde Staten afreizen, het gebruik van ‘chocolate man’ en aanverwante terminologie daar ten zeerste af te raden is. Ze staarde me wezenloos aan, zich van geen kwaad bewust, en vroeg me waarom, want: ‘I like chocolate’. Ik vertelde dat, ondanks dat ik me realiseerde dat ze het goed bedoelde, het als denigrerend en als racisme zou worden opgevat. Na een kort moment van opperste verwarring en bestudering van de verschillende huidskleur van ons drieën sprak zij uiteindelijk de wijze woorden waar we ontzettend om gelachen hebben, omdat het zo heerlijk simpel en onschuldig eerlijk was: ‘you milk, me coffee, him chocolate, same same but different; what wrong with that?’ Daar valt verder niets meer aan toe te voegen.

Het leukste boek van 2023, ‘Gekheid op stokjes’, kun je hier bestellen! Verdere informatie kun je op deze website vinden.